رفتن به بالا

بزرگترین مجموعه خبری غرب خراسان

تعداد اخبار امروز : 4 خبر


  • سه شنبه ۴ آذر ۱۳۹۹
  • الثلاثاء ۸ ربيع ثاني ۱۴۴۲
  • 2020 Tuesday 24 November
  • چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۱۰
  • کد خبر : 25484
  • مشاهده : 240 بازدید
  • گزارش
  • چاپ خبر : نگاهی به توانمندیهای منطقه غرب خراسان و شهر سبزوار برای ارتقاء به استان سربداران

حمیدرضا باقری تبار/ سبزوار همان شهریست که رهبر انقلاب درباره این شهر و مردمش فرموده اند: سبزوار محیط آشنایِ مهربانِ صمیمی را از سال ها پیش می شناسم. در صد سال اخیر سبزوار هم مرکز فقه بوده است و هم مرکز فلسفه و عرفان بوده است و هم مرکز ادبیات و هنر. در سال های […]

حمیدرضا باقری تبار/ سبزوار همان شهریست که رهبر انقلاب درباره این شهر و مردمش فرموده اند:

سبزوار محیط آشنایِ مهربانِ صمیمی را از سال ها پیش می شناسم.

در صد سال اخیر سبزوار هم مرکز فقه بوده است و هم مرکز فلسفه و عرفان بوده است و هم مرکز ادبیات و هنر.

در سال های پیش از پیروزی انقلاب از جمله شهرهایی که امتحان خوبی در دفاع از حق اسلام و در مقابله با ستمگران و طواغیت ایستادند، شما سبزواری ها بودید.

در روز غربت اسلام، شما سبزواریها با اسلام بودید. امروز هم که روز عزت و عظمت اسلام است شما سربازان اسلامید.

طرح استان شدن منطقه غرب خراسان به مرکزیت سبزوار، به زمان اولین مطالعات آمایش سرزمینی ایران در سال ۱۳۵۴ بازمی‌گردد، در این مطالعات صراحتاً به این موضوع پرداخته شد؛ این طرح در زمان تقسیم خراسان بزرگ در سال ۸۳ و در ابتدا با نام استان خراسان غربی دوباره مطرح گردید اما در آن زمان متاسفانه به دلایل واهی تصویب نشد و همین امر موجبات عقب ماندگی این منطقه و بویژه سبزوار، نسبت به استانها و شهرهای همتراز خود شده است! شهر سبزوار با ۲۵۰ هزار نفر جمعیت، بالاتر از حدود ۱۵ کشور جهان و ۷ مرکز استان ایران (بجنورد، بوشهر، بیرجند، ایلام، سمنان و شهرکرد) و منطقه غرب خراسان با جمعیت حدود ۷۰۰ هزار نفر بالاتر از ۳۰ کشور دنیا و ۲ استان ایران (ایلام و سمنان) است. وسعت این‌ منطقه از ۱۷ استان کشور بزرگتر است. منطقه غرب خراسان دارای ۱۰ شهرستان (بیشتر از ۷ استان و برابر با ۵ استان)، ۲۱ شهر (بیشتر از ۵ استان و برابر با ۱ استان)، ۲۳ بخش (بیشتر از ۸ استان و برابر با ۱ استان) و ۵۲ دهستان (بیشتر از ۹ استان و برابر با ۲ استان) می باشد.

سبزوار همچون شهرهای مرکز استان دارای اداره کل نفت با ۲ ناحیه، فرودگاه بین المللی، اورژانس هوایی، منطقه ویژه اقتصادی، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه جامع (حکیم سبزواری) به عنوان معین و مستقل از مرکز استان است. سبزوار دارای ۱۴ دانشگاه دولتی و غیردولتی فعال می باشد. دانشگاه حکیم سبزواری با ۱۰ هزار دانشجو، به لحاظ تعداد دانشجو، رتبه علمی و بودجه، بطور میانگین بالاتر از ۱۲ دانشگاه مرکز استان کشور قرار دارد. سبزوار یکی از ۹ شهر غیر مرکز استان کشور است دارای دانشگاه‌ جامع وزارت علوم و دانشگاه علوم پزشکی مستقل می باشد. سکونت ۳۵ هزار دانشجو از سراسر کشور در سبزوار تاثیر بسزایی در اقتصاد گروه کثیری از مردم این شهر دارد.

سبزوار (به همراه شهرهای آمل مازندران، ری تهران، ساوه استان مرکزی و قم)، یکی از پنج کهن شهر شیعه ایران بوده و تشیّع مردم آن نیز از گذشته دور زبانزد عام و خاص بوده است. همچنین این شهر پایتخت حکومت سربداران به عنوان اولین حکومت شیعه دوازده امامی در ایران، بیش از ۷۰۰ سال پیش و قبل از سلسله شیعه مذهب صفوی، نقش ایفا می کرده است. هم اکنون نیز مردم منطقه غرب خراسان دارای مذهب شیعه دوازده امامی و ولایتمدار بوده که دِین خود را در مقاطع مختلف به اسلام و انقلاب ادا کرده است‌. تقدیم بیش از ۲۸۰۰ شهید از ۱۰ شهرستان منطقه در هنگام انقلاب، دوران جنگ تحمیلی و دفاع از مرزها و حرمهای اهل بیت و کسب جایگاه بالاتر از ۱۲ استان از نظر تعداد شهدا، گواهی بر این‌ مدعاست.

منطقه غرب خراسان و بویژه سبزوار به دلیل قرار گیری در مسیر جاده ابریشم و مسیر خلیج فارس به آسیای میانه، از قدیم الایام به عنوان شهر بازرگانی مطرح بوده است. سبزوار به عنوان شهر کاروانسراها در ایران مشهور بوده و در گذشته کاروانهای بزرگ تجاری به منطقه غرب خراسان رفت و آمد داشته اند. هنوز هم قیمت جهانی بسیاری از محصولات کشاورزی همچون پنبه، زیره، تخمه ژاپنی، خشکبار، پشم و کُرک و… در سبزوار تعیین می شود و این شهر هم اکنون پنجمین شهر کشور از نظر میزان دارایی حسابهای بانکی مردم و سومین شهر دارای قیمت بالای زمین‌ در میان شهرهای کشور محسوب می شود. تعداد بانکهای سبزوار با بانکهای شهر بزرگ مشهد در سال ۱۳۵۵ برابر بوده است! سبزوار تجار مشهوری داشته و دارد که از آن‌ جمله می توان به برادران رضایی کاشفان مس و کرومیت در ایران اشاره کرد. وجود بزرگترین صندوق الحسنه شرق کشور با نام‌ جاویدان در سبزوار، سرمایه گذاری مردمی در ساخت فرودگاه، دانشگاه، هتل، صنایع و… نشان از ثروت و دارایی کلان مردم سبزوار دارد.

سبزوار به نامهای تاریخی ساسویه و بیهق، به عنوان یکی از ۳۶ پایتخت تاریخی ایران مطرح بوده و در دوره ۵۳ ساله حکومت سربداران، پایتخت بسیاری از مناطق شمال و شمال شرقی ایران معادل هرات افغانستان، مرو ترکمنستان، استانهای خراسان، گلستان، سمنان، مازندران، تهران و البرز کنونی، بوده است. همچنین سابقه سکونت انسان در این منطقه به حداقل ۶ هزار و حداکثر ۱۲ هزار سال پیش می رسد که وجود روستاهایی به نام های اساطیری در منطقه همچون کیخسرو کیقباد مهر و…، وجود آثار متعدد تاریخی در غرب خراسان همچون تپه باستانی دامغانیها در سبزوار، دستکندهای کهن در خوشاب، قلعه باستانی آزادوار در جغتای، چنار ۲۵۰۰ ساله در ششتمد، آتشکده عصر ساسانی آذر بُرزین مهر و بقایای قلعه سربداران در داورزن و…، گواهی بر این مدعاست.

شهر سبزوار به عنوان مهد هندبال ایران در کشور مشهور است که سابقه ۵ دوره قهرمانی در لیگ برتر هندبال و مقام سوم هندبال آسیا را در کارنامه خود دارد. این شهر یکی از معدود شهرهای غیرمرکز استان ایران است که از ورزشگاه ۱۵ هزار نفری فوتبال و دو و میدانی برخوردار می باشد و ورزشکاران بزرگی همچون چشمی، مرادی، شعبانپور، بابادی، اسمعیل نژاد، خسروی پویا و… را تحویل جامعه ورزش ایران داده است‌. مشاهیر بزرگ و مختلفی همچون دکتر شریعتی معلم شهید انقلاب و پدر ایشان، حکیم حاج‌ ملاهادی سبزواری بزرگترین فیلسوف قرن‌ ۱۹، حمید سبزواری پدر شعر انقلاب، دکتر بسکی پدر طبیعت ایران، دکتر سیادتی پدر طب کودکان ایران، فخرالدین حجازی اولین وزیر آموزش و پرورش بعد از انقلاب، سردار احمدی مقدم فرمانده سابق نیروی انتظامی ایران، محمود دولت آبادی آقای رمان ایران، ابوالفضل بیهقی پدر نثر فارسی، ابوالحسن بیهقی معروف به فرید خراسان، شهاب ترشیزی شاعر منجم و ریاضیدان، کاشفی نویسنده اولین مقتل منظوم فارسی، عمیدالملک کُندری و خواجه نظام الملک وزرای فرهیخته حکومت سلجوقیان، عطاملک جوینی مورخ شهیر و…، از غرب خراسان سر برآورده‌ اند.

شهرستانهای منطقه غرب خراسان هریک از توانمندیهای بالایی برخوردارند. بطوریکه جوین قطب صنعتی، بردسکن قطب معدنی، دستگردان قطب کویرنوردی و نجوم، بجستان قطب تاریخی به دلیل وجود آثار متعدد تاریخی، کوهسرخ قطب گردشگری، خلیل آباد قطب کشاورزی، خوشاب با عبور جاده ترکیه ترکمنستان و راه آهن تهران مشهد قطب ترانزیتی و مواصلاتی، داورزن با مشاهیری همچون دکتر شریعتی و علامه بهمن آبادی قطب فرهنگی، فرومد و ششتمد با مفاخری همچون ابوالفضل و ابوالحسن بیهقی و ابن یمین قطب ادبی و هنری، روداب قطب صنایع دستی، جغتای قطب طبیعت با عناوینی همچون باغشهر زندگی و نگین سرسبز شمال شرق، خارتوران به عنوان بزرگترین زیستگاه یوزپلنگ آسیایی قطب محیط زیست و سبزوار قطب مواصلاتی، تجاری، بهداشت و درمان، دانشگاهی، ورزشی و..، شناخته می شوند.

۱۶ شهرک و ناحیه صنعتی مصوب در منطقه غرب خراسان وجود دارند که از این تعداد، ۱۲ مورد آن هم اکنون مشغول به فعالیت هستند. با این‌ میزان شهرک و ناحیه صنعتی مصوب و فعال، صنعت غرب خراسان در جایگاه بالاتر از ۳ استان و برابر با ۳ استان دیگر است. صنایعی همچون بزرگترین مجتمع اسید سیتریک‌ خاورمیانه، بزرگترین مجتمع فراوری ماده معدنی کرومیت ایران، بزرگترین مجتمع ماشینهای الکتریکی کشور، ۳ کارخانه سیمان (و تبدیل منطقه به قطب سیمان شرق کشور) مجتمع پارس فولاد، ۲ معدن طلا و بزرگترین معدن مس شمال شرق، نیروگاه در دست احداث سیکل ترکیبی در منطقه غرب خراسان وجود دارند‌.

با وجود اینکه منطقه غرب خراسان و بویژه سبزوار در ناحیه نیمه بیابانی کشور قرار گرفته، اما از منابع آبی مناسبی برخوردار بوده و آب سبزوار همواره یکی از باکیفیت ترین منابع آبی ایران به اذعان کارشناسان بوده است. میزان بارندگی میانگین ۱۹۰ میلیمتری در سبزوار از ۸ مرکز استان و میانگین بارندگی ۱۵۰ میلیمتری در غرب خراسان از ۵ استان ایران بیشتر است. منابع آبی این‌ منطقه از چندین استان کشور مانند سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کرمان، سمنان، یزد، هرمزگان، قم، اصفهان و… بالاتر می باشد‌. نیروگاه ۵۴۶ مگاواتی سیکل ترکیبی سربداران که هم اکنون در شهرستان داورزن در حال ساخت می باشد نیز، منبع خوبی برای تامین پایدار انرژی برق برای نیازهای خانگی، صنعتی و… در غرب خراسان خواهد بود.

صنایع دستی در منطقه غرب خراسان از جایگاه ویژه برخوردار است. بطوری رشته هایی مانند خراطی، نمدمالی، آهنگری، قالیبافی و.. در سبزوار، این شهر را در کشور شهره عام و خاص کرده است. سبزوار این توانایی را دارد که به عنوان شهر جهانی خراطی و شهر جهانی نمد در فهرست میراث جهانی یونسکو معرفی شود. دیگر شهرستانهای منطقه نیز هریک در صنایع دستی بخصوصی توانمندند؛ روداب قطب سفالگری، بجستان قطب سبدبافی و حوله بافی، کوهسرخ قطب حصیربافی، خوشاب قطب فَرَد بافی، خلیل آباد قطب رویگری و… می باشند‌.

منطقه غرب خراسان از جاذبه های گردشگری طبیعی و تاریخی بیشماری برخوردارست. قرارگیری بیشتر شهرستانهای این منطقه در مسیرهای منتهی به مشهد، قابلیت جذب گردشگران فراوان را فراهم ساخته است. شهر سبزوار، مرکز این منطقه، در مسیر بزرگراه تهران – مشهد و مسیر زائران و مسافران امام رضا(ع) از ۲۳ استان کشور قرار گرفته و سالانه بالغ بر ۲۵ میلیون مسافر از این شهر عبور میکنند‌. مدرسه فخریه سبزوار قدیمی ترین مدرسه ایران با قدمت ۱۱۰۰ سال، خانه ها و کاروانسراهای تاریخی متعدد در سبزوار، مسجد پامنار سبزوار با مناره جنبان، خیابان بیهق سبزوار به عنوان طولانی ترین خیابان گردشگری کشور، مصلی سبزوار قدیمی ترین مکان‌ نمازجمعه شیعه در ایران، مسجد جامع ۷۰۰ ساله سبزوار، مناطق نمونه گردشگری طبس و دلبر سبزوار، آبگرم و رودخانه خارزنج در خلیل آباد، آرامگاه بیهقی و رودخانه ششتمد، سد کمایستان و شهر سرسبز جغتای (باغشهر زندگی)، پلایا و آثار تاریخی بجستان، کفه نمکی و آبشارهای درونه بردسکن، کویرهای روداب و دستگردان، آرامگاه ابن یمین و مسجد جامع فرومد، سد یام و ییلاقات جوین، منطقه گردشگری یام خوشاب، منزل تاریخی خاندان شریعتی و آتشکده آذر برزین مهر داورزن یکی از ۳ آتشکده قدیمی ایران، آبشار کریز و حوض ۴۰ پایه در کوهسرخ، از جمله مهمترین جاذبه های گردشگری منطقه غرب خراسان هستند.

منطقه غرب خراسان در بخش کشاورزی و پرورش دام و طیور و آبزیان نیز از توانمندی خوب و قابل توجهی برخوردار است. این منطقه پس از استان گلستان، دومین تولید کننده بزرگ مرغ کشور است. میزان تولیدات انواع آبزیان تنها در سبزوار، از ۸ استان کشور بالاتر میباشد. وجود حدود یکصد هزار نفر بهره بردار در بخش کشاورزی غرب خراسان، نشان از ظرفیت بالای کشاورزی در این‌ منطقه دارد. شهرستانهای این منطقه در تولید محصولات مختلف کشاورزی، در ایران و بویژه شرق کشور سرآمد بوده و هستند‌. بطوریکه سبزوار رتبه اول کشور در تولید زیره سیاه، پنبه و…، داورزن رتبه نخست کشور در تولید فلفل و انواع گیاهان دارویی، خلیل آباد قطب تولید انگور و کشمش ایران، جوین و جغتای قطب تولید هندوانه و کلزا در کشور، بردسکن و خوشاب از بزرگترین تولید کنندگان پسته در شرق ایران، بجستان قطب تولید انار کشور بوده و همچنین بزرگترین بادامستان دیم کشور در کوهسرخ قرار دارد.

منطقه غرب خراسان و بویژه سبزوار، در بحث بهداشت و درمان، از گذشته تاکنون همواره جایگاه خوبی در ایران و شرق کشور داشته است. بیمارستان حشمتیه سبزوار، دومین بیمارستان قدیمی ایران پس از بیمارستان سینا تهران بوده و هم اکنون نیز ۴ بیمارستان موجود در سبزوار، از چندین مرکز استان مانند بجنورد، یاسوج، شهرکرد، بیرجند، زاهدان و ایلام مجهز تر بوده و در ایام مختلف سال پذیرای بیماران از نقاط مختلف کشور می باشند. ۹ بیمارستان فعال در ۶ شهرستان از ۱۰ شهرستان غرب خراسان و با ظرفیت حدود ۱ هزار تخت بیمارستانی و نزدیک به ۵ هزار کادر درمانی مشغول به فعالیت هستند و تعداد تخت های بیمارستانی در این منطقه بیشتر از استان ایلام‌ و تقریباً برابر با استانهای سمنان، کهکیلویه و بویراحمد و خراسان شمالی می باشد‌. نوزدهمین پایگاه اورژانس هوایی کشور زودتر از چندین استان، در سبزوار مستقر شده و شهرستانهای غرب خراسان را تحت پوشش خود دارد. سبزوار به لحاظ برخورداری از مرکز پزشکی هسته ای، رادیوتراپی، شیمی درمانی و تشخیص سرطان، درمانگاه سوختگی، جراحی قلب باز و…، در رتبه های دوم و سوم در میان شهرهای شرق کشور قرار دارد.

منطقه غرب خراسان به علت موقعیت استراتژیک جغرافیایی خود، در مسیر جاده ابریشم از چین تا اروپا قرار داشته و همواره شاهراه ارتباطی شمال شرق ایران بوده و مسیر تردد مسافران و زائران ۲۳ استان کشور به مشهد، مسیر تردد استانهای خراسان شمالی و جنوبی به تهران و همچنین مسیر تردد از جنوب شرق به شمال کشور می باشد. تعداد ۵ راه مواصلاتی شریانی منتهی به غرب خراسان و بویژه سبزوار، از تعداد راههای مواصلاتی منتهی به همه مراکز استانهای کشور بجز تهران، اصفهان، اهواز بالاتر و با راههای مواصلاتی منتهی به مشهد برابر است. عبور بزرگراه تهران – مشهد و نیز پرتردد ترین خط آهن کشور در همین‌ مسیر، وجود ۱۲ ایستگاه راه آهن در غرب خراسان، برخورداری از فرودگاه بین المللی با قدمت ۶۵ ساله و ساخته شده توسط مشارکت مردمی که دارای مرز هوایی با سابقه انجام پرواز خارجی به عراق و سوریه و با پرواز و مسافر بیشتر از ۱۰ مرکز استان کشور می باشد، بر اهمیت این منطقه در حوزه ترابری و ترانزیت کشور افزوده است. پایانهٔ مسافربری سبزوار با زیربنای ۴ هزار مترمربع در سال ۱۳۷۶ احداث شده‌ که به مقاصد مختلفی در ۷ استان کشور سرویس داشته و دومین ترمینال قدیمی و بزرگ شمال شرق ایران است.

با اجرای طرحهای توسعه ای در حوزه حمل و نقل غرب خراسان، نظیر اجرای طرحهای توسعه ای فرودگاه بین المللی شهدای سبزوار شامل گسترش باند، توسعه ترمینال مسافری، افزایش پروازها و مقاصد پروازی و برقراری پروازهای خارجی بویژه پروازهای حج و عتبات، افزایش مسیرهای پایانه مسافربری سبزوار به سایر استانهای کشور، طرحهای توسعه ریلی نظیر اتصال سبزوار به عنوان مرکز منطقه، به شبکه ریلی کشور در آینده ای بسیار نزدیک، احداث خط آهن سبزوار – بردسکن – کاشمر – بیرجند – زاهدان و چابهار، خط آهن جوین – اسفراین – بجنورد، قطار سریع السیر تهران – سمنان – شاهرود – سبزوار – مشهد، طرحهای توسعه جاده ای نظیر آزادراه در حال احداث حرم تا حرم در مسیر قم – سمنان – سبزوار – مشهد، دوبانده سازی و ارتقای محورهای سبزوار – جوین – اسفراین – بجنورد، سبزوار – خوشاب – قوچان – ترکمنستان، سبزوار – ششتمد – بردسکن – بجستان – طبس – یزد، شادمهر – کاشمر – خلیل آباد – بردسکن به بزرگراه، احداث جاده های جغتای – فرومد برای خروج جغتای از بن بست، احداث جاده مستقیم جغتای – جاجرم – گالیکش، احداث جاده سبزوار – روداب – طرود – نایین – اصفهان برای اتصال جنوب غرب به شمال شرق کشور و آسیای میانه، می توان آینده بسیار خوب و درخشانی را برای این منطقه از هم اکنون متصور بود.

خلاصه کلام اینکه وجود توانمندیهای مختلف در منطقه غرب خراسان که همسطح با برخی از استانها کشور است، وجود تفاوتهای فرهنگی اجتماعی اقتصادی و…. چشمگیر در این‌ منطقه با سایر نقاط استان، وجود مرکز استانی همانند مشهد که دومین شهر بزرگ ایران بوده و دارای مشکلات و مسائل مختلف می‌باشد، برخورداری استان خراسان رضوی از ۳۲ شهرستان به عنوان دومین استان دارای شهرستانهای زیاد، وسعت بالای استان به عنوان پنجمین استان پرجمعیت کشور و عدم رسیدگی به نقاط غرب و جنوب استان به دلیل دوری از مرکز استان، جمعیت زیاد خراسان رضوی به عنوان دومین استان پرجمعیت ایران و…، لزوم تقسیم این استان به سه استان خراسان به مرکزیت مشهد، استان سربداران به مرکزیت سبزوار و استان زافیران به مرکزیت تربت حیدریه را چندین برابر می‌کند.

اخبار مرتبط