• امروز : شنبه - ۲۳ تیر - ۱۴۰۳
  • برابر با : Saturday - 13 July - 2024

مروری بر اخبار

عنابستانی: مؤسسهٔ آبادانی، در پیشرفت سبزوار بسیار مؤثر بوده و باید الگو قرار گیرد ممنوعیت عرضه و مصرف تخم مرغ فاقد نشانه‌گذاری در مراکز عرضه پاسپورت ایرانی در میان ۱۰ پاسپورت آخر جهان عنابستانی: هرگز در انتصابات دخالت نکرده‌ام، اما مشورت داده‌ام و می‌دهم معادلۀ انتخابات در سبزوار کندی بهسازی محور سبزوار – بردسکن در حوزه سبزوار مروری بر ارقام فساد چای دبش نصب ۳۷ پنل خورشیدی برای مددجویان کمیته امداد بردسکن گامی فراتر از انتقاد بردارید! تلاش برای عدم ادغام دانشگاههای پیام نور جوین و جغتای هشدار وزش باد و بارش باران برای ۴ شهرستان غرب خراسان اضافه وزن ۳۱ درصد دانش آموزان غرب خراسان ورود فاضلاب شهرک صنعتی کاشمر به سفره آب زیرزمینی اجرای روزانه حدود ۱۰۰۰ مترمربع آسفالت درسطح شهر سبزوار اجرای سه نمایش آیینی غرب خراسان در همایش ملی سربداران نگاهی به ویژگی های امرای سربداری مخالفت عنابستانی با ایجاد استان جدید در تهران پرمصرف بودن ۷۰ درصد مشترکان آب روستایی سبزوار انتشار کتاب خاطرات اولین امام جمعه سبزوار/ روایت عبدوس از تکوین انقلاب اسلامی در سبزوار نگاهی به برخی شهرهای مدعی استان شدن

اشعار مستوفی سبزواری در بنای حرم رضوی، سندی بر جایگاه سبزواریان در گسترش شیعه دوازده امامی

  • کد خبر : 2912
  • 29 دی 1401 - 12:40

 

🔹اگر از ورودی شیخ طوسی وارد حرم مطهر رضوی شوید و مسیر مستقیم صحن انقلاب را پیش بگیرید، بعد از طی حدود ۵۰ متر در بست علیا یا بالاخیابان یا همان شیخ طوسی، نرسیده به پله‌های ورودی رواق دارالحجه، در سمت راست خودتان یک دروازه دولته و همچنین دو در دولته در دو سوی آن خواهید دید که رو به سوی صحن نسبتاً جوان جمهوری، باز می‌شوند.

🔹حتما بار‌ها آن‌ها را دیده اید و به طریق تبرک لمس کرده اید و بوسیده اید؛ اما تابه حال شده است که ولو یک بار در ظاهر این در‌های چوبی دقیق شوید و نقش ونگارهاشان را بخوانید؟ روی این درها، روی هر دو لتشان، عبارات و ابیاتی به شیوه معرق (چیدن قطعه‌های کوچک) چوب درج است که نبایست نادیده شان گرفت.

🔹در آغاز، باید دقت کنید که ابیات نقش بسته بر در اول، همه بخشی از یک شعر بلندند که بخش دیگری از آن را هم روی در سوم می‌توانید بخوانید. در مجموع، ۴۰ بیت شعر روی این دو در متقارن آمده است؛ روی هر لتی ۱۰ بیت. (این شعر بیشتر از ۴۰بیت دارد.)

🔹بیت آغازین یا همان مطلع شعر را روی در اول، لت راست، سمت راست، گوشه پایین پیدا می‌کنید. برای خواندن بیت‌های بعدی، از آنجا بروید بالا، بعد چپ، بعد پایین، بعد راست. در برابر لت‌های دیگر هم همین شیوه را پیش بگیرید.

🔹حین مرور ابیات شعر لت چهارم، خواهید دانست این اشعار سروده فخرالدین اوحد مستوفی سبزواری است؛ عالم و دانشمند همه فن حریفی که بین سال‌های ۷۸۷  تا ۸۶۸  زندگی می‌کرده است. مستوفی بنابه همین عنوان، معلوم می‌شود از دودمان «مستوفیان» (گروهی مثل همین حسابدار‌های امروزی) بوده است.

🔹وی علاوه بر اشتغال به کار‌های علمی، به شعر هم می‌پرداخته و بنابه گفته دولتشاه سمرقندی، نویسنده «تذکرةالشعرا» (۸۹۲)، دیوانی مشتمل بر انواع شعر داشته است. شاعر ما به اصطلاح امروزی ها، «کتاب باز» قهاری هم بوده است که هزار مجلد کتاب، جمع کرده بوده.

🔹ولی عجیب است که امروز از دیوان خود او که «اوحد» را به عنوان تخلص (نام شعری) برگزیده بود، ظاهرا فقط ۷۰ تا ۸۰ بیت باقی است. بااین همه، از همین مقدار هم می‌توانیم بفهمیم که شاعر ما از گوینده‌های ممتاز زمانه در سبک عِراقی (منسوب به «عِراق عجم»، عنوان کلی نواحی یک چهارم شمال غربی ایران، مطابق مرز‌های فعلی) بوده است.

🔹۶۵ بیت از آن ابیات، از سروده‌ای در قالب قصیده (نوعی شعر بلند در وصف و مدح) است در منقبت امام رضا (ع)؛ و این شعر همان شعری است که ۴۰ بیتش را بر آن در‌ها می‌بینید. این چکامه، سند دیگری از جایگاه رفیع سبزوار و اهل سبزوار، در پاسداشت و گسترش مذهب تشیع دوازده امامی، در سده‌های متمادی است.

🔹برگردیم به اصل شعر. صورت احتمالا کامل این قصیده در همان کتاب دولتشاه که ظاهرا خودش دیوان شاعر را دیده، آمده است. (بعدها، مثلا، قاضی نورا… شوشتری در «مجالس المؤمنین» و احمد احمدی بیرجندی در «مدایح رضوی (ع) در شعر فارسی» هم بخش‌هایی از این شعر را آورده اند. دولتشاه اوحد را «حکیمی صاحب فضل» نامید اند.

🔹می گویند «به جامعیت او در روزگار او نبود» و «در جهان فانی به غیر از صید نکته دانی کاری نداشت و به جز ذکر خیر و کتابی چند یادگاری نگذاشت» و افزوده اند که «خواجه عمر مجرد گذرانید.» به جز آن قصیده، یک قطعه (نوعی شعر در اجتماعیات و اخلاقیات) طنازانه بامزه هم از اوحد نقل کرده اند.

🔹شاعر آن را در پاسخ به کسانی سروده است که به او سفارش می‌کرده اند ازدواج کند. این دو بیت از همان قطعه است: «وصل زن هرچند باشد پیش مرد کامجوی/ روح و راحت را کفیل و عیش و عشرت را ضَمان// لیک با او شمع صحبت در نمی گیرد از آنک/ من سخن از آسمان می‌گویم او از ریسمان».

🔹اما چکامه مذکور که البته بسیار جدی است، باز به قول مؤلف «تذکرةالشعرا»، جزء «چرخیات» است. منظور دولتشاه این است که قصیده اوحد، مثل بسیاری دیگر از قصاید مشهور، با وصف عناصر چرخی (آسمانی) و تصویرسازی از طریق آنها، آغاز می‌شود.

〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
🔰به روز ترین مجموعه خبری غرب خراسان

@asrsabzevar

لینک کوتاه : https://asrsabzevar.ir/?p=2912

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.